Όταν το πλοίο δένει στο λιμάνι της Σύρου, η πρώτη εικόνα διαφέρει από εκείνη που πολλοί περιμένουν από ένα κυκλαδίτικο νησί. Στη θέση ενός οικισμού με χαμηλά λευκά σπίτια, η Ερμούπολη απλώνεται αμφιθεατρικά γύρω από το λιμάνι, με πολύχρωμες προσόψεις, μαρμάρινα στοιχεία, αρχοντικά και τρούλους εκκλησιών.

Η νεοκλασική αρχιτεκτονική της Ερμούπολης συνδέεται άμεσα με την ιστορία της πόλης και τη γρήγορη ανάπτυξή της κατά τον 19ο αιώνα. Το Δημαρχείο, το Θέατρο Απόλλων, οι κατοικίες στα Βαπόρια και οι λεπτομέρειες που συναντά κανείς ακόμη και σε μικρότερα κτίρια αφηγούνται διαφορετικά κομμάτια αυτής της ιστορίας.

Η γέννηση μιας νέας πόλης

Η σύγχρονη Ερμούπολη άρχισε να αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, όταν πρόσφυγες από τη Χίο, τα Ψαρά, την Κάσο, τη Σμύρνη, τις Κυδωνίες και άλλες περιοχές εγκαταστάθηκαν κοντά στο λιμάνι της Σύρου. Ο νέος οικισμός ονομάστηκε Ερμούπολη προς τιμήν του Ερμή, θεού του εμπορίου — μια επιλογή που ταίριαζε απόλυτα στην πορεία που θα ακολουθούσε η πόλη.

Μέσα σε λίγες δεκαετίες, η Ερμούπολη εξελίχθηκε σε σημαντικό εμπορικό, ναυτιλιακό και βιομηχανικό κέντρο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Η οικονομική ανάπτυξη αποτυπώθηκε και στην οικοδομική δραστηριότητα. Δημόσια κτίρια, θέατρα και μεγάλες αστικές κατοικίες κατασκευάστηκαν ακολουθώντας κυρίως τα αρχιτεκτονικά πρότυπα του νεοκλασικισμού.

Στην πόλη εργάστηκαν Έλληνες και Ευρωπαίοι αρχιτέκτονες, μεταξύ των οποίων ο Βίλχελμ φον Βάιλερ, ο Πιέτρο Σάμπο και, αργότερα, ο Ερνέστος Τσίλλερ. Ο τελευταίος σχεδίασε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα κτίρια της σημερινής Ερμούπολης: το Δημαρχείο.

Πλατεία Μιαούλη και Δημαρχείο

Η Πλατεία Μιαούλη είναι το κατάλληλο σημείο για να ξεκινήσει μια αρχιτεκτονική βόλτα στην Ερμούπολη. Στη μία πλευρά της δεσπόζει το Δημαρχείο, σχεδιασμένο από τον Ernst Ziller. Η θεμελίωσή του έγινε το 1876 και η κατασκευή του ολοκληρώθηκε το 1898. Η μεγάλη εξωτερική μαρμάρινη σκάλα, η συμμετρική πρόσοψη και οι τοξωτές διαμορφώσεις του ισογείου δίνουν στο κτίριο τη μνημειακή του εικόνα.

Μην περιοριστείτε στην κλασική φωτογραφία μπροστά από το Δημαρχείο. Μια βόλτα περιμετρικά της πλατείας αποκαλύπτει καλύτερα πώς το κτίριο εντάσσεται στον αστικό ιστό και πώς οι γύρω δρόμοι συγκλίνουν προς το διοικητικό και κοινωνικό κέντρο της πόλης.

Το Θέατρο Απόλλων

Σε μικρή απόσταση από την Πλατεία Μιαούλη βρίσκεται το Θέατρο Απόλλων, ένα ακόμη χαρακτηριστικό κτίριο της Ερμούπολης του 19ου αιώνα. Σχεδιάστηκε από τον Ιταλό αρχιτέκτονα Pietro Sampo, άρχισε να κατασκευάζεται το 1862 και εγκαινιάστηκε το 1864. Η ύπαρξη ενός οργανωμένου θεάτρου τέτοιου μεγέθους δείχνει την έντονη πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα που είχε ήδη αναπτυχθεί στην πόλη.

Το εσωτερικό του, με την πλατεία και τις σειρές θεωρείων, ακολουθεί ευρωπαϊκά θεατρικά πρότυπα της εποχής. Συχνά θα ακούσετε ότι αποτελεί “μικρογραφία της Σκάλας του Μιλάνου”, όμως η αρχιτεκτονική του συνδέεται γενικότερα με τα ιταλικά θέατρα του 19ου αιώνα και όχι με αντιγραφή ενός συγκεκριμένου κτιρίου.

Αν το θέατρο είναι επισκέψιμο την ημέρα της βόλτας σας, αξίζει να δείτε και το εσωτερικό του.

Βαπόρια: τα αρχοντικά δίπλα στη θάλασσα

Από το κέντρο, η διαδρομή συνεχίζεται προς τα Βαπόρια, μία από τις χαρακτηριστικότερες συνοικίες της Ερμούπολης. Στην περιοχή κατασκευάστηκαν μεγάλες κατοικίες εύπορων εμπόρων και πλοιοκτητών. Τα ψηλά κτίρια βρίσκονται πάνω στο βραχώδες παραλιακό μέτωπο και δημιουργούν μια από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της Σύρου.

Οι προσόψεις, τα μαρμάρινα στοιχεία, τα μπαλκόνια και οι μεγάλες αναλογίες των κτιρίων φανερώνουν τον πλούτο που συγκεντρώθηκε στην πόλη κατά τον 19ο αιώνα. Σε ιστορικές κατοικίες σώζονται επίσης ψηλά ταβάνια, ζωγραφικός διάκοσμος και ξύλινα δάπεδα.

Στη διαδρομή προς τα Βαπόρια θα συναντήσετε και τον Άγιο Νικόλαο, που θεμελιώθηκε το 1848 και ολοκληρώθηκε το 1870. Ο χαρακτηριστικός γαλάζιος τρούλος του αποτελεί μέρος της εικόνας της συνοικίας από τη θάλασσα.

Οι λεπτομέρειες που αξίζει να προσέξετε

Η αρχιτεκτονική της Ερμούπολης δεν περιορίζεται στα γνωστά δημόσια κτίρια. Περπατώντας στα στενά, αξίζει να κοιτάξετε λίγο πιο προσεκτικά τις κατοικίες γύρω σας. Στις εισόδους συναντά κανείς μαρμάρινα πλαίσια, υπέρθυρα και παραστάδες, ενώ στα μπαλκόνια εμφανίζονται μεταλλικά κιγκλιδώματα και μαρμάρινα φουρούσια σε διαφορετικές παραλλαγές.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι και το χρώμα. Ώχρα, γήινοι τόνοι, απαλό ροζ και γαλάζιο δημιουργούν μια παλέτα πολύ διαφορετική από το σχεδόν απόλυτο λευκό που έχει ταυτιστεί με άλλους κυκλαδίτικους οικισμούς.

Μια καλή συνήθεια είναι να σηκώνετε το βλέμμα πάνω από το επίπεδο των καταστημάτων. Σε εμπορικούς δρόμους όπου τα ισόγεια έχουν αλλάξει χρήση πολλές φορές, οι επάνω όροφοι συχνά διατηρούν πολύ περισσότερα στοιχεία της αρχικής αρχιτεκτονικής.

Μια αρχιτεκτονική διαδρομή με τα πόδια

Η Ερμούπολη εξερευνάται εύκολα με τα πόδια, αν και όσο απομακρύνεστε από το παραλιακό μέτωπο θα συναντάτε περισσότερες ανηφόρες και σκάλες. Μπορείτε να ξεκινήσετε από το λιμάνι, να κινηθείτε προς την Πλατεία Μιαούλη και το Δημαρχείο και στη συνέχεια να επισκεφθείτε το Θέατρο Απόλλων. Από εκεί, συνεχίστε προς τον Άγιο Νικόλαο και τα Βαπόρια. Η διαδρομή αυτή συγκεντρώνει μέσα σε έναν περίπατο μερικά από τα χαρακτηριστικότερα δείγματα της αρχιτεκτονικής της πόλης.

Αν έχετε περισσότερο χρόνο και δεν σας ενοχλούν οι ανηφόρες, ανεβείτε προς τα ψηλότερα σημεία της Ερμούπολης. Από εκεί γίνεται πολύ πιο καθαρή η αμφιθεατρική ανάπτυξη της πόλης γύρω από το λιμάνι και η σχέση της με την Άνω Σύρο.

Μια πόλη που συνεχίζει να ζει μέσα στα ιστορικά της κτίρια

Το ενδιαφέρον της Ερμούπολης βρίσκεται και στο γεγονός ότι τα νεοκλασικά κτίρια της δεν αποτελούν ένα απομονωμένο ιστορικό σκηνικό. Το Δημαρχείο εξακολουθεί να αποτελεί διοικητικό κέντρο, το Θέατρο Απόλλων φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις και τα Βαπόρια παραμένουν κατοικημένη συνοικία. Καταστήματα, γραφεία και κατοικίες λειτουργούν μέσα σε κτίρια που αποτελούν μέρος της ιστορίας της πόλης.

Για αυτό αξίζει να περπατήσετε στην Ερμούπολη περισσότερες από μία φορές κατά τη διάρκεια της διαμονής σας. Το πρωί μπορείτε να παρατηρήσετε καλύτερα τις προσόψεις και τις αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες. Το βράδυ, η φωτισμένη Πλατεία Μιαούλη, το Δημαρχείο και οι δρόμοι του ιστορικού κέντρου δίνουν μια διαφορετική εικόνα της ίδιας πόλης.

Η διαμονή στην Ερμούπολη σας προσφέρει την ελευθερία να ανακαλύψετε την αρχιτεκτονική της με το δικό σας ρυθμό. Μπορείτε να κάνετε μια βόλτα στην πλατεία Μιαούλη μετά το δείπνο, να εξερευνήσετε τα αρχοντικά στα Βαπόρια το απόγευμα ή να απολαύσετε το λιμάνι νωρίς το πρωί, πριν οι δρόμοι γεμίσουν κόσμο. Το Shapes Luxury Suites, που βρίσκεται μπροστά στη θάλασσα, σε μικρή απόσταση με τα πόδια από το ιστορικό κέντρο, αποτελεί ένα βολικό σημείο εκκίνησης για να εξερευνήσετε την πόλη. Ρίξτε μια ματιά στις πολυτελείς σουίτες μας στην Ερμούπολη και βρείτε το ιδανικό μέρος για τη διαμονή σας, ενώ ανακαλύπτετε την αρχιτεκτονική κληρονομιά της Σύρου. Κάντε την κράτησή σας εγκαίρως!